Ternakan Hanya Keluar Meragut Beberapa Hari: Adakah Dikira Sebagai Ternakan Digembalakan?

Dalam penternakan moden, tidak semua haiwan dibiarkan meragut di padang setiap hari. Ada penternak yang membawa lembu, kerbau atau kambing keluar meragut pada hari tertentu sahaja, manakala selebihnya berada di kandang dan menerima makanan yang disediakan.

Keadaan seperti ini menimbulkan persoalan: jika ternakan hanya keluar meragut beberapa hari dalam seminggu atau hanya pada musim tertentu, adakah ia masih dianggap sebagai ternakan yang digembalakan untuk tujuan zakat?

Persoalan ini penting kerana “digembalakan” merupakan salah satu syarat yang dinyatakan dalam perbincangan zakat ternakan. PPZ-MAIWP menerangkan bahawa ternakan yang bersifat sa'imah ialah ternakan yang berada di padang ragut bebas bagi kebanyakan hari dalam tempoh setahun.

1. Apa Maksud Ternakan Digembalakan?

Ternakan digembalakan merujuk kepada haiwan yang memperoleh makanan dengan meragut di kawasan padang rumput yang sesuai, bukannya bergantung sepenuhnya kepada makanan yang disediakan oleh pemilik di dalam kandang.

Dalam syarat zakat ternakan, istilah sa'imah digunakan bagi ternakan yang dipelihara di padang ragut bebas untuk kebanyakan hari sepanjang tahun.

2. Adakah Perlu Meragut Setiap Hari?

Tidak semestinya setiap hari tanpa sebarang pengecualian. Fokusnya ialah sama ada ternakan tersebut berada dalam keadaan meragut bagi kebanyakan hari dalam setahun.

Oleh itu, satu atau beberapa hari ternakan tidak keluar meragut tidak semestinya terus mengubah statusnya. Keadaan keseluruhan sepanjang tahun perlu dilihat.

3. Bagaimana Jika Keluar Meragut Hanya Beberapa Hari Seminggu?

Situasi ini perlu dilihat berdasarkan corak pemeliharaan sebenar.

Contohnya, jika ternakan keluar meragut hampir setiap hari dan hanya kembali ke kandang pada waktu tertentu, keadaannya berbeza daripada ternakan yang hanya keluar meragut sekali atau dua kali seminggu sedangkan kebanyakan makanan diperoleh daripada pemilik.

Jadi, jangan menentukan status hanya berdasarkan perkataan “ada meragut”. Persoalan yang lebih penting ialah berapa banyak hari ternakan benar-benar bergantung kepada ragutan sepanjang tempoh tersebut.

4. Bagaimana Jika Hanya Keluar Meragut Pada Hujung Minggu?

Jika ternakan hanya dibawa keluar pada hujung minggu sementara sepanjang hari lain ia berada di kandang dan diberi makanan oleh pemilik, keadaan ini tidak sama dengan ternakan yang meragut bagi kebanyakan hari dalam setahun.

Dalam keadaan seperti ini, penternak perlu berhati-hati sebelum menganggap ternakan tersebut memenuhi syarat sa'imah.

5. Bagaimana Jika Meragut Mengikut Musim?

Ada kawasan yang mempunyai padang rumput yang sesuai pada musim tertentu sahaja. Pada musim lain, ternakan mungkin perlu ditempatkan di kandang dan diberikan makanan tambahan.

Dalam situasi seperti ini, penilaian tidak wajar dibuat hanya berdasarkan satu bulan atau satu musim. Corak pemeliharaan sepanjang tahun perlu diperhatikan.

6. Ternakan Keluar Meragut Tetapi Makanan Tambahan Diberikan

Pemberian makanan tambahan tidak semestinya terus bermaksud ternakan tidak digembalakan.

Yang perlu diperhatikan ialah peranan makanan tersebut dalam keseluruhan sistem pemeliharaan. Jika ternakan masih bergantung kepada ragutan bebas bagi kebanyakan hari, keadaannya berbeza daripada ternakan yang kebanyakannya bergantung kepada makanan yang dibekalkan di kandang.

7. Rumput Dipotong Dan Dibawa Ke Kandang: Adakah Itu Meragut?

Ini merupakan perbezaan yang penting.

Jika rumput dipotong oleh pemilik atau pekerja dan kemudian dibawa ke kandang untuk diberikan kepada ternakan, haiwan tersebut tidak sedang meragut di padang. Ia sedang menerima makanan yang disediakan.

PPZ-MAIWP menjelaskan bahawa padang ragut yang dimaksudkan ialah padang rumput yang tumbuh dengan sendirinya dan bukan hasil usaha manusia.

8. Bagaimana Jika Ternakan Meragut Di Tanah Milik Sendiri?

Soalan yang perlu diberi perhatian bukan semata-mata sama ada tanah tersebut milik sendiri atau orang lain. Sebaliknya, lihat kepada cara ternakan memperoleh makanannya.

Jika ternakan benar-benar dibiarkan meragut di kawasan yang mempunyai rumput semula jadi dan memenuhi ciri padang ragut yang dibincangkan dalam syarat zakat, aspek tersebut perlu diambil kira dalam penilaian.

9. Contoh: Meragut 5 Hari Seminggu

Bayangkan seorang penternak membiarkan lembunya keluar meragut lima hari seminggu. Dua hari selebihnya lembu berada di kandang.

Situasi ini menunjukkan ternakan menghabiskan sebahagian besar masanya untuk meragut. Namun, penilaian sebenar tetap perlu melihat keadaan pemeliharaan secara keseluruhan sepanjang tahun, bukan satu minggu sahaja.

10. Contoh: Meragut 1 Hari Seminggu

Contoh kedua pula ialah kambing hanya dibawa keluar meragut sekali seminggu. Enam hari lain kambing berada di kandang dan menerima makanan yang disediakan.

Keadaan ini jauh berbeza daripada contoh sebelumnya kerana sebahagian besar masa pemeliharaan berlaku di kandang.

Oleh itu, tidak wajar menyamakan kedua-dua keadaan hanya kerana kedua-duanya mempunyai aktiviti meragut.

11. Bagaimana Jika Jadual Meragut Berubah-ubah?

Penternakan tidak semestinya mempunyai jadual yang sama setiap minggu. Cuaca, keadaan padang ragut, bekalan makanan dan faktor pengurusan boleh menyebabkan tempoh meragut berubah.

Dalam keadaan tersebut, rekod sepanjang tahun boleh membantu memberikan gambaran yang lebih tepat berbanding membuat anggaran berdasarkan beberapa hari sahaja.

12. Rekod Apa Yang Wajar Disimpan?

Penternak boleh menyimpan rekod mudah seperti:

• Tarikh ternakan keluar meragut.
• Tempoh atau jumlah hari meragut.
• Tempoh ternakan berada di kandang.
• Jenis makanan yang diberikan.
• Kawasan tempat ternakan meragut.
• Sebab ternakan tidak keluar meragut pada hari tertentu.

Rekod seperti ini bukan sekadar membantu urusan penternakan, tetapi boleh memudahkan penilaian apabila terdapat persoalan berkaitan status zakat.

13. Jangan Hanya Kira Jumlah Hari Tanpa Melihat Keadaan Sebenar

Walaupun konsep “kebanyakan hari” penting, penentuan tidak sepatutnya dibuat secara terlalu mekanikal sehingga mengabaikan keadaan sebenar penternakan.

Sistem pemeliharaan, jenis makanan, tempoh meragut dan cara ternakan diuruskan perlu dilihat secara keseluruhan.

Jika keadaan berada di sempadan atau sukar ditentukan, mendapatkan pengesahan daripada institusi zakat negeri adalah langkah yang lebih selamat.

14. Bagaimana Dengan Ternakan Yang Tujuannya Untuk Perniagaan?

Tujuan penternakan juga penting. PPZ-MAIWP menyatakan bahawa penternak komersial mempunyai pilihan kaedah pengiraan tertentu, termasuk kaedah zakat perniagaan atau zakat ternakan berdasarkan ketentuan yang berkaitan. 4

Ini bermaksud status ternakan tidak semestinya boleh dinilai hanya melalui persoalan “keluar meragut atau tidak”. Tujuan pemilikan dan model perniagaan juga boleh mempengaruhi kaedah zakat yang berkaitan.

15. Apa Yang Perlu Dibuat Jika Tidak Pasti?

Jika ternakan hanya keluar meragut beberapa hari, jangan terus membuat kesimpulan bahawa ia pasti wajib atau pasti tidak wajib zakat ternakan.

Semak dahulu:

1. Berapa kerap ternakan keluar meragut sepanjang tahun.
2. Berapa banyak makanan diperoleh daripada ragutan.
3. Berapa lama ternakan berada di kandang.
4. Adakah kawasan ragutan mempunyai rumput yang tumbuh secara semula jadi.
5. Apakah tujuan utama ternakan tersebut dipelihara.

Jika maklumat tersebut sudah jelas, barulah status zakat boleh dinilai dengan lebih tepat berdasarkan panduan institusi zakat negeri yang berkenaan.

Untuk semakan jumlah zakat yang berkaitan dengan harta anda, anda juga boleh menggunakan kalkulator zakat.

Kesimpulan

Ternakan yang keluar meragut beberapa hari tidak boleh terus dianggap sama dengan ternakan yang digembalakan bagi kebanyakan hari sepanjang tahun.

Syarat sa'imah melihat kepada keadaan ternakan yang meragut di padang ragut bebas bagi kebanyakan hari dalam tempoh setahun. 5

Jadi, penternak yang menggunakan sistem separa ragut perlu melihat corak pemeliharaan sepanjang tahun, termasuk jumlah hari meragut, tempoh berada di kandang dan sumber makanan utama.

Jika keadaan tidak jelas atau berada di antara dua keadaan, rujukan terus kepada institusi zakat negeri adalah langkah terbaik supaya pengiraan dibuat berdasarkan ketetapan yang terpakai di tempat masing-masing.

Artikel seterusnya dalam siri ini: Kos Makanan Ternakan Tinggi: Adakah Ia Mengubah Kewajipan Zakat Ternakan?

Soalan Lazim (FAQ)

1. Adakah ternakan yang keluar meragut sekali-sekala dikira sebagai ternakan digembalakan?

Tidak semestinya. Penilaian melihat corak pemeliharaan secara keseluruhan dan sama ada ternakan meragut bagi kebanyakan hari dalam tempoh setahun.

2. Kalau ternakan meragut lima hari seminggu, adakah ia dikira digembalakan?

Keadaan tersebut menunjukkan ternakan banyak menghabiskan masa untuk meragut, tetapi penilaian tetap perlu mengambil kira keadaan sebenar sepanjang tahun dan syarat lain zakat ternakan.

3. Kalau rumput dipotong dan dibawa ke kandang, adakah itu dikira meragut?

Tidak. Ternakan yang makan rumput yang dipotong dan dibawa ke kandang sedang menerima makanan yang disediakan, bukan meragut secara bebas di padang.

4. Adakah makanan tambahan menyebabkan ternakan tidak lagi dikira digembalakan?

Tidak semestinya. Yang penting ialah melihat sistem pemeliharaan secara keseluruhan, termasuk berapa banyak hari ternakan meragut dan sejauh mana ia bergantung kepada makanan yang disediakan.

5. Siapa yang patut dirujuk jika status ternakan tidak jelas?

Penternak boleh merujuk institusi zakat negeri masing-masing dengan membawa maklumat seperti bilangan ternakan, tempoh meragut, tempoh berada di kandang dan cara ternakan diberi makan.